Zaaien & Planten

Vroege drachtplanten - winterbloeiers in je tuin

Welke vroege drachtplanten zijn belangrijk in je bijentuin? Graag neem ik je mee in de intrigerende wereld van de drachtplanten. Elke tuin, groot of klein kan een lustoord worden voor honingbijen en vele andere insecten. Ik deel mijn ervaringen in het ontwikkelen van natuurtuin de Gatherhof van Imkerij de Werkbij in Vaassen; een voormalig stuk grasland van 2500 m2 dat we omtoverden tot een bloeiende natuur-, educatie- en bijentuin ('s zomers ook pluktuin). Daarnaast gebruik ik de kennis die ik heb opgedaan bij de opleiding voor tuinder aan de Warmonderhof in Dronten en mijn studie in Wageningen.

overzicht natuurtuin De Gatherhof

Lieveheersbeestjes, egels en puttertjes

Imkers hebben de prachtige taak om voor de bijen te zorgen. Maar het gaat niet om de bijen alleen. Ze leven in een ecosysteem vol andere insecten, planten, dieren, schimmels, bacteriën, protozoa, nematoden en meer. Een diverse beplanting - met oog voor al het leven in de bodem en daarboven - is enorm belangrijk. Denk aan lieveheersbeestjes, spinnen, hommels en kevers. Maar ook grotere dieren vinden hun plekje. Bijvoorbeeld egels, spitsmuizen en vogels. In onze natuurtuin zien we vaak puttertjes in de uitgebloeide planten zitten, die zaden van rode zonnehoed en zonnekronen opeten.

Balans in de natuur

Een prachtig gezicht! Verschillende plant- en diersoorten houden de natuur in balans. Een paar voorbeelden: het bodemleven houdt water vast, schimmels breken plantenresten af, bijen bestuiven gewassen, vogels eten insecten en vlinders halen nectar uit bloemen. Het sleutelwoord is biodiversiteit: de verscheidenheid van soorten. Biodiversiteit zorgt voor schoon water, vruchtbare grond, een stabiel klimaat en voldoende voedsel. Belangrijk voor bijen en mensen dus. De alarmerende rapporten over biodiversiteitsverlies kan niemand ontgaan zijn. Elke stap die gezet wordt om meer te vergroenen is welkom. In dit artikel leggen we de nadruk op de winterbloeiers: vroege drachtplanten in februari en maart. Misschien doe je ideeën op voor jouw tuin!

vroege drachtplanten: de krokus

Meer over biologische potgrond en mestcompost 

Bloeiende drachtplanten in februari en maart

Een belangrijk bron van stuifmeel in februari is de boswilg (salix caprea), bij veel imkers bekend. Hoewel ze door de wind worden bestoven, maken bijen absoluut gebruik van bomen met katjes, zoals wilg, hazelaar (corylus avellana) en els (alnus glutinosa) die hun pollen produceren op het moment dat veel eiwitten nodig zijn om na de winter nieuw broed groot te brengen. Wist je dat je een wilg gemakkelijk kan stekken deze tijd van het jaar? Snoei een (eenjarige) tak van de wilg en plant deze diep in de grond. In onze natuurtuin stonden we vorig jaar verbaasd van de groeikracht van de wilg, zelfs de stekken die op zijn kop waren geplant liepen uit.

De boerenkrokus, de hyacint en de sleutelbloem

Een plant die echt niet mag ontbreken aan je tuin is de boerenkrokus (crocus tommasinianus). Deze krokus bloeit als een van de vroegste in zijn soort en vermeerdert makkelijk. Als we het over voorjaarsbolletjes hebben, moet ik het sneeuwklokje (galanthus nivalis) niet vergeten, net als de oosterse sterhyacint (scilla siberica). Deze kleinere variant van de hyacint bloeit aan het einde van de winter en de opvallende blauwe bloemen komen door de sneeuw naar boven. Hij kan gemakkelijk in de schaduw van bomen staan en in open gras. Tot slot wijs ik je graag op de sleutelbloem (primula vulgaris). De naam betekent ‘eerste bloem’, het is zeker een van de vroegst bloeiende planten.

een van de bekende vroege drachtplanten: het sneeuwklokje

Stektip: het vroege voorjaar is dé tijd om te stekken, bijvoorbeeld van de zwarte bes (ribes nigrum). Knip een tak eenjarig hout van ca. 50 cm uit de struik. Verwijder de knoppen van de onderste helft en steek de tak tot halverwege in de grond. Houd de stek goed vochtig voor een goed resultaat. Wil je moeilijkere planten stekken en je kansen vergroten? Haal wat van de bast van een wilg af en stop deze in het water. Zet je stekken eerst een paar dagen in het wilgenwater en plant ze daarna in de grond. In wilgenbast zitten groeihormonen die ervoor zorgen dat je stek sneller gaat wortelen.

Fruitbomen in mei

Mijn favoriete bloeiers van het vroege voorjaar zijn fruitbomen. Deze bomen vormen een prachtige bron van nectar en stuifmeel vroeg in het seizoen. Ook houden de bomen water vast in de bodem, geven ze heerlijke vruchten later in het jaar en bloeien ze prachtig. Voor fruitbomen in leivorm gesnoeid heb je niet veel ruimte nodig. Heb je een beschutte en zonnige rand over in je tuin? Dan kan je tot en met maart, als het niet vriest, bomen aanplanten zoals de appel, peer of kers.

vroege drachtplanten: bij op fruit

Nienke Boone is stadsboerin, tuinder en expert biodiversiteit

Meer over de natuurtuin   Zaden en bijenplanten bekijken

Geschreven door:

Nienke Boone (Biodiversiteit ontwikkeling)